Page 132 - Demo

130e pamundur: zhduk%u00ebn pesh%u00ebn e mureve.Katedralet madh%u00ebshtore pushtuan gati gjith%u00eb qytetet kryesore. Dallohet nd%u00ebr to ajo e Notre Dame n%u00eb Paris, ngritur mes viteve 1163-1220. Kisha m%u00eb e r%u00ebnd%u00ebsishme e Parisit %u00ebsht%u00eb e zhvilluar e gjitha n%u00eb gjat%u00ebsi, nd%u00ebrsa navatat e saj barazojn%u00eb at%u00eb kryesore. Nga brenda, dekoret e saj kan%u00eb elemente klasike gotike t%u00eb shum%u00ebfishuara n%u00eb p%u00ebrmasa, duke krijuar n%u00ebp%u00ebrmjet drit%u00ebs, nj%u00eb efekt t%u00eb pashoq harmonie t%u00eb hap%u00ebsir%u00ebs. Nga jasht%u00eb %u201cfytyra%u201d e saj %u00ebsht%u00eb e ndar%u00eb n%u00eb tri pjes%u00eb kryesore horizontale, nd%u00ebrsa dekoret skulpturore arrijn%u00eb t'u japin dhe m%u00eb shum%u00eb harmoni elementeve t%u00eb s%u00eb t%u00ebr%u00ebs.N%u00eb Franc%u00eb, katedrale gotike t%u00eb famshme u ngrit%u00ebn edhe n%u00eb qytete si Amies e Reims. N%u00eb Gjermani, dallohet katedralja e Kolonies, e nisur n%u00eb vitin 1250. Edhe n%u00eb Itali jan%u00eb ngritur shum%u00eb nd%u00ebrtesa t%u00eb stilit gotik, si katedralja e Santa Maria del Fiores n%u00eb Firence, Duomoja e Piz%u00ebs, ajo e Orvietos dhe Duomoja e Milanos.Skulptura gotikeSkulptura gotike m%u00eb shum%u00eb mund t%u00eb shihet si nj%u00eb element dekorativ i pamjeve ballore t%u00eb katedraleve t%u00eb shumta q%u00eb u nd%u00ebrtuan n%u00eb ato vite. N%u00eb shumic%u00ebn e rasteve ato ideoheshin nga vet%u00eb arkitekt%u00ebt si pjes%u00eb integruese e planit t%u00eb p%u00ebrgjithsh%u00ebm arkitektonik. T%u00eb vendosura n%u00ebn nj%u00eb rregull t%u00eb ri ato jan%u00eb pozicionuar n%u00ebn korniza, apo mbi shtyllat mbajt%u00ebse t%u00eb harkatave. Gjat%u00eb klasicizmit gotik ato shquhen p%u00ebr nj%u00eb trajtim m%u00eb lakonik, shk%u00ebputje totale nga sfondi dhe p%u00ebr but%u00ebsin%u00eb e tipareve t%u00eb personazheve. T%u00eb gjitha k%u00ebto tipare dallohen qart%u00eb akoma edhe sot n%u00eb katedralen e Reimsit, apo n%u00eb realizimet n%u00eb Toskan%u00eb t%u00eb Nikola Pisanos. Piktura gotikePiktura gotike gjeti shprehjen e saj m%u00eb t%u00eb mir%u00eb n%u00eb realizimet e vetratave shum%u00ebngjyr%u00ebshe t%u00eb katedraleve, apo n%u00eb kodik%u00ebt e koh%u00ebs, nd%u00ebrsa n%u00eb Itali do t%u00eb vinte nj%u00eb brez i ri artist%u00ebsh q%u00eb do t%u00eb ndryshonte t%u00eb gjith%u00eb rrug%u00ebtimin e artit per%u00ebndimor. Ky ndryshim fillon me %u00c7imabuen (Cimabuen), m%u00eb pas ndiqet nga Du%u00e7io di Buoninsenja (Duccio di Buoninsegna), p%u00ebr t%u00eb arritur majat me Xhoton (Giotto). %u00c7imabue, si ndjek%u00ebs i m%u00ebnyr%u00ebs greke, arriti t%u00eb transmetonte m%u00eb artin e tij madh%u00ebshtin%u00eb e figur%u00ebs q%u00eb ishte harruar prej koh%u00ebsh. Du%u00e7io i %u00e7oi p%u00ebrpara p%u00ebrpjekjet e tij p%u00ebr nj%u00eb k%u00ebrkim t%u00eb ri t%u00eb figur%u00ebs, p%u00ebr t%u00eb dal%u00eb p%u00ebrfundimisht nga skemat kompozicionale t%u00eb p%u00ebrs%u00ebritura. Arritjet e dy mjesht%u00ebrve n%u00eb piktur%u00eb do t%u00eb tejkaloheshin p%u00ebrfundimisht nga talenti i Xhotos, artisti m%u00eb ndikues i shekullit t%u00eb tij, k%u00ebrkimet e t%u00eb cilit p%u00ebr nj%u00eb art m%u00eb realist, do t%u2019i hapnin nj%u00eb rrug%u00eb t%u00eb re artit per%u00ebndimor. Fig. 5. Katedralja Notre Dame, 1163-1220, Paris, pamje an%u00ebsoreFig. 6. Katedralja e Kolonj%u00ebs, Gjermani Fig. 7. Fasada e Duomos n%u00eb PizaFig. 8. Statuja nga fasada e katedrales s%u00eb Reimsit Fig. 9. Nikola Pisano, %u201cLindja e Krishtit%u201d, 1260